wzmacniacze elektoakustyczne - kto ma?

Nie analizowa³em dok³adnie Twojego uk³adu, bo z opisu to trudne, ale odniosê siê do zasadniczego w±tku. "Niemal stykaj± siê" to za ma³o. Musz± siê stykaæ i to jak najdok³adniej. Chodzi o przewodnictwo termiczne. Tranzystor, termistor, lub diody w uk³adzie kompensacji termicznej musz± byæ zamocowane solidnie w radiatorach tranzystorów mocy i jeszcze na dodatek styk termiczny powinien byæ polepszony przy pomocy specjalnej pasty termoprzewodz±cej. Swoj± drog± parametry pêtli sprzê¿enia te¿ musz± byæ dobrane prawid³owo, aby nie wyst±pi³o niedokompensowanie, czy przekompensowanie.

U¿ytkownik "Remek" snipped-for-privacy@neostrada.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:e79tin$r71$ snipped-for-privacy@inews.gazeta.pl...

No, to teraz jasne. Je¶li sprzê¿enie termiczne jest dobre, a na to wygl±da to teraz nale¿y dobraæ parametry pêtli. Nie podpowiem Ci wiele bez schematu. Je¶li go masz w postaci cyfrowej to popchnij mi na priv. Ewentualnie sam narysuj parê kresek ( sam uk³ad kompensacji).

Ja jednak podejrzewam co innego, a mianowicie wzbudzenie na w.cz. Objawy, które podajesz s± jak najbardziej typowe. Masz oscyloskop? Je¶li nie, na próbê wstaw szeregowe oporniki w sterowanie baz tranzystorów koñcowych (ok 1k) i bazy zbocznikuj do emiterów kondensatorami ok. 0,1uF. To obetnie pasmo od góry, ale mo¿esz wysterowaæ wzmaczniacz nisk± czêstotliwo¶ci± na max i po nagrzaniu siê radiatorów przerwij sterowanie i mierz spadek napiêcia na opornikach emiterowych tranzystorów mocy. Nie powinien rosn±æ.

daje ca³osc ;-) opamp zasilany +-15V

oscyloskopu jeszcze sie nie dorobi³em ;-/

oj sprobuje to jakos wepchn±c ;-) (a nie wystarczy dac same kondensatory?) czasami po prostu przesadzam z miniaturyzacja;-)

bede mierzy³... nawet sobie zamontowa³em goldpina do mierzenia napiecia na tym rezystorze pamietajac ile to roboty jest z trzymaniem kabli od miernika na nózkach rezystora jednoczesnie patrzac na miernik i krecac potencjometrem... no i uwazajac zeby nie zrobic jakiegos zwarcia ;-)

Czasem mo¿na to wykryæ zbli¿aj±c do wzmacniacza radio. Pojawi± siê interferencje (gwizdy itp. zjawiska). Ja nie twierdzê, ¿e tak jest, ale to czêste zjawisko w amatorskich konsteukcjach. Prosty oscyloskop nie jest drogi, a bardzo przydatny.

Je¶li same kondensatory, to wiêksze ale mog± niewiele daæ ze wzglêdu na du¿± indukcyjno¶æ w³asn±. Oporniki s± istotniejsze. Powinny byæ przewidziane w uk³adzie ju¿ przez projektanta, tyle, ¿e o mniejszej warto¶ci ok. 100 omów. Nale¿y je dobraæ do¶wiadczalnie. W amatorskiej konstrukcji trudno unikn±æ sprzê¿eñ paso¿ytniczych. Znaczenie ma w³a¶ciwa konfiguracja samej p³ytki drukowanej, grubo¶æ (szeroko¶æ) ¶cie¿ek masy i ich u³o¿enie. To trudny i z³o¿ony problem wymagaj±cy sporej wiedzy teoretycznej i praktycznej. Taki wzmacniacz tylko z pozoru jest prosty i ³atwy w konstrukcji.

Ale nie ma co gdybaæ. Musisz wpierw zdiagnozowaæ - jest wzbudzenie, czy nie ma. Od tego zale¿± dalsze dzia³ania.

Schemat wzmacniacza ju¿ mam i wydaje siê byæ prawid³owy ( zwykle zreszt± na schematach jest wszystko dobrze ), gorzej bywa z praktyk±. Kompensacja temperaturowa w tym uk³adzie powinna dzia³aæ prawid³owo, ale sprawd¼ czy regulacja potencjometrem R1 skutkuje zmianami pr±du spoczynkowego tranzystorów i ustaw na pocz±tek minimalne napiêcie B-E na ok. 0,2V na ka¿dym tranzystorze koñcowym. I to napiêcie nie powinno p³ywaæ. Je¶li jest niestabilne to znak, ¿e wzmacniacz siê wzbudza. Do C18 dobrze jest daæ równolegle kondensator o ma³ej pojemno¶ci (10nF - 0,1uF) i poeksperymentowaæ z warto¶ciami w pêtlach ujemnego sprzê¿enia zwrotnego, ale o tym dopiero po diagnozie.

W amatorskiej konstrukcji trudno unikn±æ

heh, jak na razie troche juz róznorakich wzmacniaczy zrobi³em i w zadnym jeszce nie mialem takich problemów;-) no poza wyjatkiem gdzie pierwszy raz bawi³em sie ze scalonymi koncowkami ;-) spalilem 50z³ i to by³ moj pierwszy i ostatni kontakt z tego typu koncowkami... tak poza tym to z zasady wszystko wychodzi³o ³adnie - widac mialem szczescie, a sciezki ukladam "na logike" - tzn scieski pradowe rube, masa jeszzce grubsza (i krótka) no i sygna³y w miare daleko od pradowych, dodatkowo zasilanie i masa zaczynaja swoje biegi w kondensatorach ;-) a w³asnie mam jeszce jedna koncowke w ktorej mialem problem z kompensacja - jak dawalem tranzystor to prad spoczynkowy wychodzil kilkanascie A ;-P a jak gozwiera³em to wszysko by³o ok - i pomimo ze w klasie B to gra ³adnie... no ale nie analizowalem go, pewnie w dzielniku zle sa dobrane wartosci...dobra dosc tej dygresji, jak bede mial z tamtym probem to sie odezwe ;-P

ale to juz jak sie wyspie ;-)

mozliwe ze sie wbudza, wyglada to tak: w pewnym momencie gdy gra muzyka ;-) zaczyna byc s³ychac g³o¶ne brzeczenie (100-200hz) muzyka cichnie, prad zaczyna rosnac (ale nie gwa³townie, tylko dopiero w kilka sek osiaga wartosci przy ktorych padaja bezpieczniki- 2A) jednoczesnie obserwuje wzrost temperatury radiatora. zjawisko to wystepuje czesciej gdy radiator jest goracy. gdy przelacze go do klasy B(tzn zewre tranzystor kompensacyjny) zjawisko owo wogole nie wystepuje... wiec jest pewien zwiacek miedzy temperatur± radiatora a owym "wzbudzaniem sie"... na razie nie probowalem dac tych rezystorów z kondensatorem, bo jest to troche klopotliwe (musialbym ci±c sciezki itp, a rezystory 5.1k sa wlutowane bezposrednio przy tranzystorach, wlasciwie w spólnej kropli cyny ;-) molbym tez tranzystory powiesic na kablach, ale to tez masa zachodu... no ale jak nie bedzie innej rady to tak zrobie... ;-/

dziwne, bo dzijaj ten efekt juz nie wystepuje... widac to dzialo sie tylko jak tranzystory by³ (za)gorace.. teraz prad spoczynkowy ustawia sie pieknie, tyle ze nijak to nie wplywa na jakosc muzyki... widac ciut mi cos nie dziala ;-/ aha.. jest pewna niezgodnosc ze schematem, zamiast C14 2.2uF da³em 1uF cefamiczny ,a zamiast C1 2.2uF da³em 2.2 uF elektrolit - mozliwe ze to az tak wplywa na jakosc muzyki? ewentualnie, mozliwe ze cos nie tak jest ze scalakiem? z drugiej strony mam juz podobny dzialajacy wzmacniacz (tyle ze zamiast darligtonów uzy³em par bd139 i bd140 +bdf911 i bd912) i tam jest bardzo ³adnie wszystko....

Brak kropek na schemacie utrudnia analizę. Mam nadzieję, że końcówki potencjometru są połączone z bazami tranzystorów końcowych...

poprawiona wersja :

Schemat jest formalnie poprawny. Ale mam jedną uwagę - 0.1 oma to trochę za mało. Na dokładkę dość często popełnianym błędem jest użycie rezystorów 0.01 oma oznaczonych w stylu amerykańskim, czyli .01 Zdarzyło mi się, że w sklepie sprzedano mi takie rezystory jako 0.1 oma. Zdecydowanie zwiększyłbym wartość rezystorów R26 i R27 do co najmniej

Gdybym robił taki wzmacniacz, to w końcówce zastosowałbym zamiast tranzystorów Darlington układy Sziklai'ego, umieszczając tranzystory sterujące i tranzystor-czujnik na odrębnym, małym radiatorze. Taki układ jest znacznie stabilniejszy termicznie i umożliwia zastosowanie rezystorów o znacznie mniejszej wartości niż - z zasady niestabilne termicznie - tranzystory Darlington.

czyli proponujesz wymienic te rezystory? sprawdze (gdzies mam pod rêk± 0.22 i chyba nawet 0.33) ... dobra, stabilnosc temperatutrowa swoja droga, ale jakie w tym wzmacniaczu moge miec zniekszta³cenia? pr±d spoczynkowy ustawiam na 100mA, i dalej troche "charczy"...

Nie spodziewaj się cudów - to jest zabawka a nie poważny wzmacniacz. Na dokładkę jest niesymetryczny i dużym spadkiem napięcia na tranzystorach końcowych. W efekcie nie spodziewaj się dużej mocy. Sytuację poprawiłoby zasilenie samej końcówki sprzed stabilizatorów dla opampa.

no wg mnie jest symetryczny ;-) zasilany +/-25V, a opamp zasilany jest przez stabilizatory symetrycznym +/- 15V... a co do pradu spoczynkowego to na jakosc muzyki nie ma znaczenia czy jest 100mA czy 0.....;-) no i nie mam pojecia o co tu chodzi... zrozumia³bym ze po prostu uklad jest zbyt "badziewny" ale mam prawie identyczny ktory dziala bez zarzutów ;-) moglbym sprobowac wymienic zcalaka ale nie sadzeze tu jest problem.. napiecia ogolnie wydaja sie byc poprawne

Nie jest symetryczny. Masz przesunięcie poziomu napięcia na wyjściu wzmacniacza operacyjnego. o ok. 1.4V. I taka jest właśnie niesymetra.

a o to chodzi ;-) faktycznie jest lekka asymetria w tym punkcie, ale nie wydaje mi sie zeby to mia³o w jakikolwiek sposób przeszkadzac...dla opampa to przeciez bez znaczenia, problem sie robi dopiero przy napieciach bliskich maksymalnemu, ale to chyba nie w tym jest pies pogrzebany... a co do amatorszczyzny to faktycznie oszczedza³em na czesciach gdzie sie dalo, a darlingtony da³em bo mialem akurat w pude³ku ;-) kurde bo wyjdzie ze jeszcze raz bede robi³ p³ytki itp.. a to mi sie nie podoba.. na tych oszczednosciach wyjde jak zab³ocki na mydle ;-P

no dobra...rzeczywiscie sie chyba wzbudza, bo brzydko gra ;-) wystarczy dotknac palcem wyjscia opampa i juz jest dobrze.. na razie wsadzilem kondensator 47pF miedzy tym wyjsciem a masa, i gra ³adnie ;-) mysle ze zrobie cos takiego, ze wsadze na wyjsciu opampa rezystor jakies 100ohm (akurat mam zwore zrobiona tak ze bedziwygladac jakby tak mialo byc ;-) i malutki kondensatorek do masy... jak myslicie, bedzie dzialac? bo na razie to mam obawy ze jak zostawie tak tego kondensaora to moge uszkodzic opampa (dla wcz robi zwarcie na wyjsciu) co wy na to?

Na wyj¶ciu ampa ? To ju¿ raczej zwiêksz ten kondensator 33p miêdzy (-) ampa a jego wyj¶ciem.

Roman

U¿ytkownik "Roman" snipped-for-privacy@poczta.onet.pl> napisa³ w wiadomo¶ci news:e7goml$c0n$ snipped-for-privacy@nemesis.news.tpi.pl...

zobacze ;-) ale na razie mowie ze pomog³o wsadzenie 47pF, wiec pewnie zmienie ten 33pF na 100pF i powino dzialac... doraznie pomaga³o nawet dotkniecie palcem tego wyjscia ;-)