Witam
Kondensator poprawia start wiatraka a nie braki zasilania. W momencie za³±czenia zasilania kondensator stanowi zwarcie doprowadzaj±c do wiatraka maksymalne napiêcie. Po na³adowaniu siê kondensatora na bazie bêdzie napiêcie wynikaj±ce z ustawienia potencjometru(i oczywi¶cie poboru pr±du przez bazê).
Mam taki maly problem:
Czescia mojego projektu jest uklad sterujacy wiatraczkiem w sposob bardzo prosty - aczkolwiek niezbyt skuteczny, jak sie okazuje.
Pomimo, ze w obliczeniach mi wychodzi, ze powinno dzialac i ze w symulacji wychodzi ok, w rzeczywistosci nie dziala tak jak powinno. Uklad jest na tyle prosty, ze nie wiem jaki rzeczywisty efekt, ktory nie jest symulowany powoduje takie zmiany.
Generalnie wyglada to tak:
Wiatrak (czyli odbiornik o stalym R=120 Ohm) podlaczony jest do emitera tranzystora PNP (2N6727) z jednej strony a z drugiej do napiecia +12V. Tranzystor podlaczony jest kolektorem do masy, a baza podlaczona jest do "wyjscia" potencjometru 4.7K - takiego malutkiego montazowego. Potencjometr z jednej strony podpiety jest do +12V a z drugiej do masy.
Konstrukcje wykonalem tak, a nie inaczej, bo z badan mi wyszlo, ze wiatraki maja staly opor i swietnie nadaja sie do sterowania napieciem (bardzo liniowa zaleznosc). W praktyce wiatrak podlaczony bezposrednio do zasilania startuje od ok 5V. U mnie niestety ogranicza go bardzo prad.
Z moich obliczen wynika, ze tranzystor, ktory ma wg Datasheeta 1A maxymalnego pradu, dzialajacy jako wtornik, z "Beta" od 50 do 250 (z pomiaru wyszlo ponad 100) powinien bez problemu dostarczac odpowiednia ilosc pradu - np w pozycji gdy potencjometr jest ustawiony na 50%. Niestety, cos ten prad ogranicza i nie wiem co to moze byc.
Skad wiec taki problem?
Pozdrawiam.
Waldek
Nie wziąłeś pod uwagę tego, że w momencie startu wiatrak pobiera znacznie wyższy prąd...
Pomiędzy bazę a kolektor dodaj kondensator elektrolityczny 100-470 uF/16V - to ułatwi start przy włączeniu zasilania i układ zacznie działać w miarę zgodnie z tym, czego oczekujesz.
[...]Dzieki za pomoc. Odpowiadam co wiem:
Nie mierzylem. Tego chyba bez 2 mierników nie dam rady zalatwic?
Wg mnie jest to od 0 do 100mA w zaleznosci od napiecia na podanego na baze tranzystora.
To bedzie przez niego plynelo 25mA nawet jak tranzystor wylacze. Czy to konieczne? Z obliczen w przeciez wynika, ze przy ustawieniu potencjometru na 50% rezystancja podlaczona do bazy widziana z emitera jest rzedu kilkudziesieciu Ohmow. Taki opor nie powinien przeszkadzac aby w tranzystorze plynelo 100mA pradu kolektora.
Dla maksymalnego ustawienia jest to okolo 70mA (te 100mA to tak orientacyjnie wskazalem - bo pamietam ze mniej wiecej tyle ten wiatrak pobieral podczas pracy). Dla juz lekko mniejszego ustawienienia potencjometru wiatrak przestaje sie krecic i prad spada do czegos w okolicy 0mA)
Pozdrawiam.
Dnia Tue, 20 Sep 2005 13:50:23 +0200, RoMan Mandziejewicz napisał(a):
Wzialem. Testowalem wczesniej wiele wiatrakow na wiele sposobow :) (choc kombinacji razem nie jest wiele). Moge np uruchomic wiatrak (na maksymalnych ustawieniach) i gdy sie kreci lekko zejsc na nizsze. Wiatrak przestaje si krecic. W przypadku podlaczenia go bezposrednio do regulowanego zasilacza, startuje od jakichs 5V, ale jak schodzic w dol, to histereza siega nawet ponizej 3V i dopiero wtedy wiatrak sie wylacza.
Moge sprobowac, bo nie jestem ekspertem, ale intuicja podpowiada mi, ze nie chodzi tu o problem ze stanami nieustalonymi, ale raczej z punktem pracy, ktory zle ustawilem. Gdy wiatrak sie kreci, bardzo latwo utrzymywac jego ruch, wiec nie sadze by byly to krotkie braki w zasilaniu, ktore poprawi kondensator. Zreszta to bardzo maly wiatraczek. Choc duzy zachowuje sie bardzo podobnie.
Pozdrawiam.
W zasadzie wystarcza dwa oporniki i woltomierz ..
Widzialem raz spalony tranzystor ktory bete nawet mial [tzn >1], ale maksymalny osiagalny prad kolektora ~15mA ..
4.7k ustawione w polowie, zastepczy opor powiedzmy 2k, poplynie 1mA to spadnie o 2V - przy becie 100 wydajnosc masz kiepska .. darligtona uzyc ?Jeszcze jedna zlosliwa mozliwosc - scalak sterujacy glupieje jak mu napiecie spada w momencie wlaczenia cewki. Dorzuc jakiegos elektrolita rownolegle do wiatraka.
J.
Dnia Mon, 19 Sep 2005 16:08:25 +0200, Zbych napisał(a):
That's right. Ale to nie tlumaczy dlaczego jak wiatrak dziala, to zmniejszanie podawanego na niego napiecia bardzo szybko go wylacza (regulacja napiecia w ten sam sposob, ale prosto z zasilacza go nie wylacza).
Zamiast tyle teoretyzować byś dawno podłączył kondensator i z lekka się zdziwił. A wytłumaczenie może być banalnie proste - chwilowy pobór prądu może być znacznie wyższy niż średni. To jest silnik a nie rezystor i nie możesz go jak rezystor traktować. Kondensator w przypadku dużego poboru impulsowego _też_ pomoże.
pisztu napisał:
A wziąłeś pod uwagę złącze BE tranzystora? Musi mieć to ~0,6V żeby tranzystor się otworzył. Jak robisz regulację z niskiego napięcia zasilania to musisz wziąć pod uwagę właśnie napięcie BE + napięcie jakie potrzebuje wiatrak aby ruszyć. Może jesteś za bardzo "na granicy"?
U¿ytkownik "pisztu" snipped-for-privacy@o2.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@o2.pl...
A mierzy³e¶ napiêcie na suwaku potencjometra w ¶rodkowej pozycji w pod³±czonym i od³±czonym wentylatorem ? Jest mniej wiêcej po³owa zasilania ? Je¶li zasilasz ca³o¶æ z 12V to przez potencjometr p³ynie ~2,5mA. W po³owie ustawienia przy "beta"=100 zwarciowy pr±d emitera jest 500mA. Je¶li na ja³owym potencjometrze by³oby 6V, a na wentylatorze chcia³by¶ w tych warunkach 5V to pr±d obci±¿enia musi byæ mniejszy ni¿ 40mA, a chyba tak mikroskopijnego wentylatora nie pod³±czasz.
Dnia Tue, 20 Sep 2005 17:11:04 +0200, Adam napisał(a):
Wzialem pod uwage: Znow mamy przypadek z tym, ze Wiatrak rusza przy 5V prosto z zasilacza, a tu rusza przy 11V (a 12V to max). Bez problemu powinien wiec chodzic np przy 8V (mowie tu oczywiscie o napieciu (Vcc-Vbazy).
Jak wroce do domu, to sprawdze. Nie mam tego tu przy sobie, wiec moge teoretyzowac tylko :)
U¿ytkownik "pisztu" snipped-for-privacy@o2.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@o2.pl...
(...)
Widocznie wiatrak nie zachowuje siê jak rezystor - tzn, ¶rednio mo¿e i pobiera mniejszy pr±d przy mniejszym napiêciu, ale je¶li pobiera go impulsowo, to w tym uk³adzie bêdzie to powodowaæ zatykanie siê tranzystora (podnosz±cy siê pr±d bazy bêdzie podnosi³ napiêcie na bazie) i wiatraczek nie bêdzie mia³ si³y ¿eby pokonaæ opory ruchu i zatrzyma siê. Je¶li faktycznie to jest przyczyn±, wstawienie kondensatora równolegle z wiatrakiem mo¿e pomóc.
pozdrawiam entrop3r
Kondensator między baza a kolektorem załatwi od razu kilka problemów - zarówno problem startu jak i impulsowego poboru prądu. I to przy znacznie mniejszej pojemności.
U¿ytkownik "RoMan Mandziejewicz" snipped-for-privacy@pik-net.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@pik-net.pl...
(...)
problemów -
straty na tranzystorze bêd± wiêksze :)
pozdrawiam entrop3r
Jesteś w stanie to w jakikolwiek sposób uzasadnić?
U¿ytkownik "RoMan Mandziejewicz" snipped-for-privacy@pik-net.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@pik-net.pl...
pr±du.
W tym uk³adzie pr±d impulsowy pobierany przez wiatraczek zamyka siê przez tranzystor i ¼ród³o zasilania. Podnosz± siê wiêc wszelkie straty I2R - tranzystor wprawdzie pracuje tutaj liniowo, wiêc de facto procentowy wzrost tych strat w porównaniu z moc± ju¿ wydzielan± na tranzystrorze bêdzie znikomy - ale bêdzie :). Do tego jeszcze ten brzydki pr±d obci±¿enia, straty na przewodach, EMI itp ;).
pozdrawiam entrop3r
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
Błąd - tranzystor w tym układzie nie jest rezystorem i nie występują straty typu i^2R a jedynie i*U. Przy stałym napięciu na tranzystorze nie ma znaczenia, czy prąd jest pobierany impulsowo czy stale - ważny jest prąd średni.
Zabblokowanie kondensatorem o bardzo dużej pojemności wiatraczka spowoduje utrudnienie jego startu. Przy ustawionym niskim napięciu - uniemożliwi go. Układ z tranzystorem, kondensatorem i termistorem zamiast potencjometru stosowałem już lata temu we wzmacniaczach z dobrym skutkiem.
U¿ytkownik "RoMan Mandziejewicz" snipped-for-privacy@pik-net.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@pik-net.pl...
(...)
wystêpuj±
tranzystorze
Idealny tranzystor nie jest. Nieidealny - w jakim¶ stopniu jest. To co widzimy jako U w iloczynie I*U w pewnej nieznacznej czê¶ci zale¿y od I a w pewnej nie zale¿y. Przy Twoim rozumowaniu nasycony mosfet te¿ nie ma strat zale¿nych kwadratowo od pr±du, bo wydziela siê na nim po prostu jakie¶ I * jakie¶ U.
(...)
wcale tego nie negujê
pozdrawiam entrop3r
Have something to add? Share your thoughts — no account required.
Ask the community — no account required