Jak zrobić przetwornice na "nieznanym"

May 13, 2004 29 Replies

Załóżmy ze mam jakiś rdzeń który pracował w przetwornicy impulsowej, nie mam pojęcia ile było zwojów, jaki prąd, jakie napięcie. Czy można zrobić na takim rdzeniu przetwornice (o sprawności wiekszej niż zwykły transformator) bez skomplikowanych przyrządów (do dyspozycji: oscyloskop,miernik uniewrsalny, zasilacz i wszystko co można prosto zrobić).



Pozdrowienia Maksymilian Dutka


Ciężko. Nie szukaj uniwersalnej recepty, bo musiałbym całą książkę napisać. Oczywiście możesz zrobić 'na pałę' przetwornicę i nawet może Ci się to udać. Szczególnie łatwo zrobić przetwornicę jednotaktową (przeciwsobną), bo do jej policzenia w zasadzie wystarczy znajomość powierzchni przekroju rdzenia i - o ile nie przegniesz z żądaniem mocy

- ruszy od razu. Największy problem jest z przetwornicami dwutaktowymi (fly-back/Step-up) - trzeba dobierać szczelinę i liczbę zwojów dość dokładnie...

To dajmy na to że chce zrobić przetwornice przeciwsobną (15-24/5V), przektój rdzenia 12mm^2, chce uzyskać 15W, teraz jak policzyć grubość,ilść zwojów i czestotliwość pracy? Czy trzeba odwijać i dowijać po jednym zwoju + zmieniać czestotliwość i sprawdzać wydajność czy można jakoś szybciej, np. znając indukcyjność jednego zwoja?

OK. Tyle, że zakres napięć wejściowych jak na przeciwsobną trochę duży. Będziesz musiał użyć kontrolera PWM i dławika na wyjściu.

Toroid? Bo tak mały przekrój to chyba nawet E13 nie jest - a to najmniejszy z serii E.

Częstotliwość pracy jest założeniem a nie wynikiem...

Zdecydowanie prościej jest sprawdzić indukcyjność 10 zwojów. Jest to o tyle ważny parametr, że nie ma sensu robienie przetwornicy przeciwsobnej na rdzeniu proszkowym o małym współczynniku AL. Im wyższy AL tym mniejszy prąd pracy bez obciążenia...

Podaj mi dokładne wymiary i rodzaj (kształt) rdzenia. Jeśli jest to toroid, to koniecznie trzeba zmierzyć indukcyjność np. 10 zwojów, żeby wykluczyć rdzeń proszkowy. Jak podasz mi te dane, to dam Ci resztę :-)

Zakladam ze kluczem jest dla Ciebie znajomosc parametrow rdzenia - reszte masz w literaturce... Wiec najpierw wyznacz AL ... mam nadzieje ze wiesz co to jest:P ... ale jak nie wiesz ile zwojow hmmm... nie rozbierajac rdzonka ciezko... ale nie ma rzeczy niemozliwych@! Na podstawie powierzchni rdzenia mozesz wyznaczyc moc maksymalna na jakiej moze on pracowac (jaka jest w stanie przenosic transformujac napiecie). Jesli chcesz znacz indukcje nasycenia - ktora jest stala dla danego materialu - troche to trudniejsze... ale majac gotowa cewke to osyloskop i generator prostokata wystarczy... buke

Wysyłając taki oto zestaw znaków dnia 2004-05-13 22:39 Max nakarmił(a) stado głodnych newsserwerów:

IMVHO można by spróbować pomierzyć ten rdzeń i na tej podstawie spróbować określić jego parametry. Oczywiście nie mam na myśli mierzenia wymiarów lecz parametry charakterystyczne dla rdzeni: przenikalność magnetyczna, indukcja nasycenia itp. Do pomiarów można wykorzystać prostą przystawkę do oscyloskopu opisaną w Elektronice dla Wszystkich 9/99.

[...]

Oszacować a nie wyznaczyć. Na dokładkę moc do uzyskania jest (w dużym przybliżeniu) wprost proporcjonalna do częstotliwości pracy.

Nie jest to potrzebne w przypadku rdzeni ferrytowych - i tak przyjmuje się bezpieczny zakres, czyli poniżej 0.3T. Natomiast bywa przydatne dla rdzeni proszkowych - są nieprzewidywalne ale też mało nadają się do przetwornicy przeciwsobnej.

Cześć, no wiec tak:

Jest to rdzeń kubkowy, przekrój liczony na "środkowym słupku" minus dziura na śrubę to 200mm^2, indukcyjność 70zw to 18.568mH (mierzone przy

9kHz), czyli 265uH/zw. "Pod ręką" mam TL494 którego można by użyć jako "sterownik". Był bym wdzięczny za opis (nie chodzi mi o same wyliczenia) jak zrobić na czymś takim przetwornice, najlepiej dwa przypadki 220V/12V,12V/24V. Będę wdzięczny za pomoc.

Maksymilian Dutka

PS. tamten przekrój był abstrakcyjny :)

Wielki! Srednica zewnętrzna tego kubła? Może odnajdę w tabelach i uda się określić więcej danych...

Dobrze widzę? Ponad 18 mH?

Czyli AL ok. 3800 nH/zw^2 (to jest zależność kwadratowa).

Ale jakiej mocy potrzebujesz? Od tego zalezy wybór częstotliwości. TL494 na 220 raczej nie.

Widzę.

42mm, wysokość 30mm.Dodam że to jest z takiej starej wielkiej przetwornicy, pracował jako dławik.

Może odnajdę w tabelach i uda

Tak, chyba ze coś pomyliłem w obliczeniach. (kręciłem potencjometrem dopóki napięcie na cewce nie będzie 2x mniejsze od "zasilania" później zmierzyłem rezystancje pot. i wyszło 1,05kOhm)

)-----pot.---| k.muz. B (sin 9kHz) B - cewka )------------|

Jak to policzyłeś?

Mocy tyle ile się da :) (tak z 50W jak się da), do TL494 mogę zrobić osobne zasilanie.

Jednak nie mam danych rdzeni kubkowych...

Zapomniałeś o przesunięciu fazowym... Powinieneś ustawiać na 0.7 'zasilania'. Czym mierzyłeś napięcie?

Normalnie: AL = L/n^2

Da się znacznie więcej. Ale nie na TL494 na 220V.

Nie na tym polega problem - to jest układ do przetworncy przeciwsobnej

- mało przystosowany do sterowania przez transoptor. Ma co prawda mnóstwo nóżek i możliwości, ale po co sobie komplikować życie, skoro są gotowe układy serii TOP22*

Do uzycia przeciwsobnej przetwornicy musiałbyć użyć dwóch tranzystorów wysokonapięciowych a przy sterowaniu z TL494 musiałyby być to tranzystory bipolarne. Na dokładkę realizacja zabezpieczenia przed zwarciem wyjścia jest tutaj dość trudna.

Policzę na razie 12/24, zakładając przekrój rdzeni 200 mm^2 i moc 50W.

[...]

Przetwornica przeciwsobna 12V->24V:

Po przejrzeniu rdzeni E o podobnym przekroju i pewnej aproksymacji wyników wyszło mi, że przy częstotliwości rzędu 10 kHz można osiągnąć moc ponad 100W. Czyli 50W jest z naprawdę dużym marginesem bezpieczeństwa.

I tak, dla przekroju 2 cm^2, częstotliwości 10 kHz, max indukcji 0.3T wychodzi, że z każdego zwoja wyciśniesz 2.4V.

Czyli: uzwojenie pierwotne, nawijane bifilarnie 2*5 zw. Uzwojenie wtórne, 12 zw. (dla układu mostkowego) lub 2*11 zwojów bifilarnie dla układu z dwoma diodami.

Oczywiście zakładamy, że zasilanie jest dokładnie 12V a minimalna nadwyżka napięcia na wyjściu zostanie skompensowana przez sterownik PWM. Do całkowicie poprawnego policzenia uzwojeń trebaby znać zakres napięć zasilania - np. dla akumulatora samochodowego będzie to 12 -

14.4V, a zakładając pracę nawet podczas rozruchu 9 - 14.4V.

Jeśli układ nie wymaga izolacji pomiędzy stroną pierwotną i wtórną oraz niewiele niższe napięcie na wyjściu nie stanowi przeszkody, to można pominąć uzwojenie wtórne i diody łączyć bezpośrednio do końców uzwojenia pierwotnego.

Przetwornica przeciwsobna 320V (wyprostowane i wygładzone 220V) -> 24V

Dane rdzenia bez zmian, czyli uzwojenie pierwotne: 320/2.4 = 133 zw. (oczywiście *2 bifilarnie), wtórne j.w.

Średnice przewodów:

Pierwotne 12V - 1.4 mm Wtórne 24V - 1 mm

W związku z małym wypełnieniem przestrzeni na uzwojenie spadnie trochę sprawność przetwornicy i nie ma na to siły :-(

Pierwotne 320V - 0.4 mm

Grubość uzwojeń z dużym zapasem, można spokojnie zmniejszyć. Jednak biorę pod uwagę to, że mając taką możliwość mocno dociążysz przetwornicę.

Jeśli chodzi o przetwornicę fly-back zasilaną z sieci, to bez porządnego pomierzenia rdzenia jest to jedna wielka loteria. Na dokładkę dość niebezpieczna dla półprzewodników i własnego zdrowia :-(

Oscyloskopem (Vpp)

Tak, tylko żebym w moim mieście coś takiego kupił :)

Mam takie (SU169), a dlaczego nie można unipolarnych?

Jak się włączy sygnalizacja dymowa to wyłączę :D, a tak na serio to na razie można to pominąć chodzi mi o samą metodę obliczeń i żeby to sprawdzić w praktyce.

Bardzo był bym wdzięczny jak by z opisami było.

ja mam dane starych polskich, ale M42/29 z Al3800 nie ma jest tylko z Al6500 bez szczeliny, inne ze szczelina i Al<=1600 Parametry geometryczne: c1=0.253mm 1/mm Ae=237 mm^2 Ve=14230 mm^3

a czy nie lepiej byloby (bardziej edukacyjnie) gdybys wrzucil tutaj caly tok postepowania a nie tylko wyniki?

Już raz przerabialiśmy tutaj niecelowość takiej metody...

Zawsze możesz kupić wysyłkowo...

Bo nie ma jak ich wysterować z tego układu bez potężnych strat.

[...]

Na szczęście przetwornice przeciwsobne można liczyć prawie na palcach :-)

[...]

Przyjąłem 200 - jest więcej - nie ma problema :-)

[...]

Użytkownik Michal Baszynski napisał:

On miał szczelinę (wsadzona podkładka). Na niektórych są trochę rozmazane napisy:

F1001 l-9 5.6 AL6500

------------

F3001 l-9 (nie odczytam) AL14000 (troche rozmazane)

Te dane masz w jakimś pliku czy na papierze ?

[...]

Musi być przy dławiku...

Jak na F1001, to ładny AL

Ale to są dwa zupełnie różne materiały...

F1001 może pracować na dość wysokiej częstotliwości a F3001 na raczej niskiej - poniżej 150 kHz

[...]

Użytkownik RoMan Mandziejewicz napisał:

Jak się ma czestotliwość do mocy, i z kąd wziąść tą moc?

Z kąd to wychodzi?

Liczy się dla najniższego i liczy sie że układ PWM zmniejszy wypełnienie impulsu?

Jest jakiś uniwersalny wzór na to?

Próbowałem coś takiego zrobić i wiem coś o tym :)

Join the Discussion

Have something to add? Share your thoughts — no account required.

Didn't find your answer?

Ask the community — no account required