Jak powszechnie wiadomo, urządzenia elektryczne wykonane w II klasie izolacji posiadają izolację podwójną bądź wzmocnioną (będącą pod względem wytrzymałości odpowiednikiem izolacji podwójnej). Ale czy są jakieś przepisy, które mówią coś więcej na temat tego, na jakiej podstawie dane urządzenie może (lub nie może) być zaliczone do II klasy izolacji? Obudowa wykonana z materiału nieprzewodzącego nie jest przecież żadnym wyznacznikiem, bo są zarówno urządzenia w obudowie (częściowo) metalowej z II klasą izolacji (np. sprzęt RTV) jak też i urządzenia w obudowie całkowicie nieprzewodzącej ale posiadające I klasę izolacji (np. zasilacze impulsowe, choć tam pewnie bardziej chodzi o obecność filtrów przeciwzakłóceniowych). Buduję obecnie wzmacniacz audio, który będzie posiadal gniazdo zasilające typu IEDC (komputerowe), ze względu na zintegrowany z nim filtr przeciwzakłóceniowy oraz fakt, że użyty transformator toroidalny posiada ekran pomiędzy uzwojeniami, który należy przyłączyć do PE. Chciałbym jednak wiedzieć jakie przepisy (normy?) określają wymagania odnośnie budowy, których spełnienie pozwala konstruktorowi danego urządzenia na nadanie mu II klasy izolacji.
II klasa izolacji
Mar 19, 2012
15 Replies
U¿ytkownik "badworm" snipped-for-privacy@post.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:14q2f63xtqjpm$. snipped-for-privacy@badworm.pl...
Wszystko jest w PN-EN 60950-1, ale nie mogê powiedzieæ, ze rozumiem. P.G.
U¿ytkownik "Piotr Ga³ka" snipped-for-privacy@CUTTHISmicromade.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:4f683e9c$ snipped-for-privacy@news.home.net.pl...
Uzupe³nienie. Ta co poda³em dotyczy sprzêtu informatycznego. Dla audio jest pewnie jaka¶ inna, ale nie znam. Trzeba poszukaæ tu:
formatting link
W dniu 2012-03-19 23:14, badworm pisze:
Ja kiedyś podobne pytanie zadałem w laboratorium podczas testów na normę 60601 (wyroby medyczne). Odpowiedź generalnie sprowadzała się do tego, że decyzja, czy ma być I czy II klasa to domena producenta. To producent decyduje czy ma mieć łatwiej (izolacja pojedyncza), a użytkownik trudniej (zasilanie uziemione), czy na odwrót.
No ale to wyroby medyczne, w innej elektronice może być inaczej.
Pozdrowienia, MKi
Dnia Tue, 20 Mar 2012 17:52:30 +0100, MKi napisał(a):
Czyli co, nie ma żadnych wytycznych do tego? Producent robi wedle własnego uznania/doświadczenia i musi się tylko martwić, by konstrukcja była na tyle solidna że w razie czego nie zabiło użytkownika?
Dnia Tue, 20 Mar 2012 09:28:10 +0100, Piotr Gałka napisał(a):
Chodziło mi o zbiór wymagań bądż wytycznych, raczej niezależnych od typu urządzenia bo przecież czym się różni np. komputer z zasilaczem w I klasie izolacji od wzmacniacza audio z taką samą klasą izolacji? Ponoć są jakieś zalecenia/wytyczne SEP w tym temacie ale póki co nie udało mi się ustalić nic więcej. Budowany wzmacniacz będzie użytkowany tylko przeze mnie, po zakończeniu budowy zrobię mu pomiar rezystancji izolacji ale zastanawia mnie jakie wymagania musiałbym spełnić od strony formalnej żeby po rezygnacji z ekranowania w trafo i wywaleniu filtra przeciwzakłóceniowego (bądź wymianie go na taki, który nie wymaga podłączenia do PE) móc to urządzenie traktować jak wykonane w II klasie izolacji. Podwójna izolacja na wszelkich przewodzących elementach wchodzących w skład obwodu sieciowego to sprawa raczej oczywista ale co np. z płytkami drukowanymi, gdzie występuje napięcie ~230V? Czy mogę je montować do metalowej obudowy wykorzystując metalowe słupki dystansowe o ile zachowam kilkumilimetrowe odstępy od ścieżek do elementów mocujących?
W dniu 2012-03-19 23:14, badworm pisze:
Z tego, co widziałem (a widziałem mało), w tego typu urządzeniach część sieciowa spełniała wymogi II klasy izolacji (np. transformator był zamknięty w plastikowej obudowie, i sam spełniał wymogi II klasy izolacji), i wówczas całość (ta obudowa + reszta elektroniki na niskie napięcie) może być zamknięta w metalowej puszce i masz II klasę izolacji :).
W dniu 2012-03-20 19:37, badworm pisze:
Dokładnie tak zrozumiałem tę odpowiedź. A głoszący tę kwestię budził moje zaufanie.
Pozdrowienia, MKi
Cat I/II to chyba producent decyduje. Cat III/IV jest zdecydowane tym, gdzie urzadzenie bedzie instalowane.
A jaka to jest Cat IV ???
U¿ytkownik "badworm" snipped-for-privacy@post.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:zahyfy3y6mja$. snipped-for-privacy@badworm.pl...
Próbujesz to ¼le interpretowaæ. Producent decyduje, czy robi urz±dzenie w klasie I czy II i potem spe³nia wymogi okre¶lone w odpowiedniej normie dla tej klasy. P.G.
U¿ytkownik "badworm" snipped-for-privacy@post.pl napisa³ w wiadomo¶ci news: snipped-for-privacy@badworm.pl...
Normy dla PC i dla audio s± inne. Wydaje mi siê, ¿e jakie¶ tam za³o¿enia pocz±tkowe s± inne, co mo¿e wynikaæ z historii. PC-et od zawsze móg³ byæ ³±czony do kabli telekomunikacyjnych, co poci±ga za sob± konieczno¶æ zdefiniowania rodzajów obwodów telekomunikacyjnych (TNV1, TNV2, TNV3) i dla nich wymagañ co do izolacji od innych obwodów i od u¿ytkownika. Sprzêt audio kiedy¶ nie mia³ poza anten± innego ³±cza telekomunikacyjnego. Obecnie sprzêt audio jest coraz bardziej PC-tem i zaczyna mieæ ³±cza telekomunikacyjne i chyba trwaj± prace zmierzaj±ce do wydania jednej normy ujednolicaj±cej wymagania normy dla PC i tej dla audio. Ale to mo¿e potrwaæ lata, bo to mog³y na przyk³ad robiæ inne komitety i siê teraz przepychaj± co do z której normy nale¿y zastosowaæ które zapisy (ka¿dy pewnie broni swojego).
O tym nie wiem nic, poza tym, ¿e z pewnych wypowiedzi tu, jaki¶ czas temu, wynika³o, ¿e SEP to mo¿e byæ towarzystwo wzajemnej adoracji, i nie wszystkie wytyczne zawsze oparte na logice.
W³a¶nie w normach opisane s± wymagane odstêpy (osobno powietrzne i osobno po powierzchni), ale o ile pamiêtam to zale¿± od wielu czynników - na przyk³ad od rodzaju materia³u p³ytki (mo¿e zdolno¶æ gromadzenia wilgoci), od spodziewanego stopnia gromadzenia kurzu, jako¶ci solder maski (s± chyba zdefiniowane jakie¶ testy ostrym narzêdziem i jak OK to co¶ tam, a jak nie OK to trzeba przyj±æ, ¿e solder maski nie ma), napiêæ, rodzajów obwodów (dla ka¿dej pary obwodów pewnie da siê znale¼æ osobn± kolumnê w tabelach). A mo¿e z typów obwodów i klasy urz±dzenia wynika typ izolacji, a z typu izolacji, materia³ów, klasy ¶rodowiskowej i napiêæ wynikaj± odstêpy creepage i clearance. Nigdy nie widzia³em w PC tyle kurzu, co w TV, co mo¿e siê przek³adaæ na inne wymagania w tych normach no i jak chc± ujednoliciæ to jako¶ to trzeba uwzglêdniæ.
Tu jest kalkulator odstêpów dla 60950 (nigdy nie u¿ywa³em, ale mo¿e za jakie¶ 2 miesi±ce (przy nastêpnym projekcie bêdê mia³ powód):
formatting link
Oko³o 2005 próbowa³em zrozumieæ 60950-1 (jeszcze nie by³o jej po polsku). Mia³em mnóstwo w±tpliwo¶ci. Zapyta³em na IEEE forum: EMC-PSTC (tam s± ludzie zajmuj±cy siê bezpieczeñstwem wyrobów i EMC). Gdy stwierdzi³em, ¿e ju¿ trzeci raz czytam i nadal nic nie rozumiem to odpowiedzieli mi "welcome in the club". Na inne moje w±tpliwo¶ci odpowied¼ by³a taka: Literalnie rozumiej±c normê to mam racjê, ale praktyka jest odmienna. Mam 0 praktyki, a literalnie wychodzi, ¿e rozumiem ¼le.
Wed³ug mnie nie ma krótkiej odpowiedzi na Twoje pytanie. Kto¶ biegle znaj±cy normê mo¿e by potrafi³ od razu widz±c Twoje urz±dzenie podaæ jakie¶ liczbowe warto¶ci o które pytasz.
Jeszcze co¶ mi siê skojarzy³o - z tego co pamiêtam (gdzie¶ tak w 2007 ostatni raz zagl±da³em do 60950-1), to wymagana grubo¶æ izolacji zale¿y te¿ od rodzaju materia³u i chyba dla kiepskiego materia³u, jego dwie warstwy o grubo¶ci d/2 to lepiej ni¿ jedna o grubo¶ci d - bo przy dwu raczej nigdzie nie bêdzie perforacji na wylot, a przy jednej grubej bêd±. Jeszcze jedno skojarzenie - generalna zasada jest taka, ¿e przy dowolnym pojedynczym uszkodzeniu urz±dzenie nadal ma byæ bezpieczne (czyli ka¿da z dwu izolacji podwójnej ma samodzielnie wytrzymaæ, kabel 230V musi siê trzymaæ na miejscu, nawet jak ¶rubka do której jest przykrêcony siê odkrêci, bo czego¶ by móg³ dotkn±æ itd. itp.)
A bezpieczeñstwo wyrobu to nie tylko pora¿enie u¿ytkownika (lub przepuszczenie niebezpiecznego napiêcia na kabel, gdzie na drugim koñcu kto¶ mo¿e siê go nie spodziewaæ) ale te¿ ryzyko wywo³ania po¿aru.
60950-1 ma ponad 250 stron i przynajmniej mi siê bardzo trudno czyta. P.G.Witam ZTCW to raczej powinna byæ mowa o klasie ochronno¶ci.
" W urz±dzeniach klasy ochronno¶ci I ochronê realizuje siê poprzez po³±czenie przewodów PE lub PEN z zaciskami ochronnymi, przez co nastêpuje:
- szybkie zadzia³anie zabezpieczeñ przetê¿eniowych i wy³±czenie zasilania, albo
- ograniczenie napiêæ dotykowych do warto¶ci uznanych za bezpieczne.
W urz±dzeniach klasy ochronno¶ci II ochrona jest zapewniona przez fabryczne zastosowanie izolacji podwójnej lub wzmocnionej.
"Czyli I klasa wymaga przewodu ochronnego, II - nie.
Jak to zakwalifikowaæ urz±dzenie, ¿e spe³nia wymogi II klasy - nie wiem.
Konop snipped-for-privacy@gazeta.pl napisał(a):
Witam Tak był zrobiony znany niegdyś wzmacniacz Fonika HiFi WS-303, który stoi jeszcze u mnie na półce. Obudowa w całości metalowa. Zasilanie sieciowe z wtyczką bez uziemienia a wewnątrz transformator i "zespół" sieciowy umieszczony w osobnej obudowie z tworzywa. PP
Eeee... no przepiec oczywiscie ;-) Nastepnym razem sie wyspie przed, a nie po czytaniu posta.
Dnia Wed, 21 Mar 2012 09:50:10 +0100, Piotr Gałka napisał(a):
Dzięki za informacje. Pozostaje podpatrywać urządzenia fabryczne, myśleć przewidująco na etapie projektowania i próbować gdzieś znaleźć tę normę.
Join the Discussion
Have something to add? Share your thoughts — no account required.
Didn't find your answer?
Ask the community — no account required