Tuner AM z "Audio-Video Hi-Fi"

Jul 31, 2010 34 Replies

W dniu 2010-08-06 22:01, J.F. pisze:

Nasłuchałem się tego przystępując do budowy tego radia z MT (z nowszą głowicą z RE). I chyba głównie uprzedzenia powstałe w wyniku słuchania tego typu uwag spowolniły dosyć mocno prace. :) Pojedyncze wynikły głównie z winy kilku "trefnych" elementów, a nie problemów podczas montażu i strojenia. Fabryczna głowica UKF jako źródło sygnału FM 10,7 MHz (teraz pewnie skleciłbym jakiś generatorek sygnałowy), prowizoryczna sonda w.cz. umożliwiła zestrojenia filtrów LC na wejściu, a ten w dyskryminatorze można było ustawić przy pomocy samego woltomierza (zero FM). Z głowicą poszło jeszcze łatwiej - praktycznie ruszyła zaraz po uruchomieniu pokrywając całe pasmo CCIR (z niewielkim zapasem). Musiałem tylko podregulować filtr 7x7 na wyjściu. Radio gra czysto, głośno i wyraźnie. Duża selektywność dzięki FCM (sąsiadujące ze sobą stacje wcale sobie nie przeszkadzają). Jakość lepsza niż w plastikowym Grundigu, którego używałem do tej pory. Nic, tylko zamontować je w jakiejś obudowie.

Teraz kończę jeszcze dwa układy odbiorników FM - jeden z nich to tuner FM stereo, również z MT (część radiowa uruchomiona w 100%, teraz walczę z dekoderem stereo) druga to pewna konstrukcja z RE, złożona "na szybko" celem przeprowadzenia pewnego eksperymentu z działaniem uA3089PC i S042P.

W przypadku AM powinno być przecież jeszcze łatwiej. W moim przypadku ułatwieniem byłby chociażby fakt, że mógłbym spokojnie korzystać z licznika częstotliwości, który nie radzi sobie już z częstotliwościami UKF. Gdy stosuje się filtr ceramiczny nie trzeba mieć wobulatora do ustawienia odpowiedniej charakterystyki filtrów p.cz. A i takie konstrukcje, strojone "na słuch" pojawiały się w czasopismach (wspomniane przeze mnie artykuły z czasów tranzystorów germanowych).

W tych "późniejszych czasach" cały czas publikowano opisy prostych konstrukcji na AM - podstawowych odbiorników o bezpośrednim wzmocnieniu, na kilku tranzystorach. Jakoś nie wychodzono poza te zagadnienia. I właśnie to mnie dziwi.

Hmm... Parę dni temu, środek dnia. Siedzę w samochodzie i czekam na rodzinę. Z nudów zacząłem programować radio (zresetowało się po wyjęciu akumulatora). Gdy skończyłem już z FM postanowiłem wejść na AM i zobaczyć jak odbiera 225 kHz. Żadnych problemów. Zaczynam przeszukiwać pasmo. Piękny odbiór jednej rumuńskiej stacji i jednej czeskiej. Na średnich (nieco gorzej) słychać było Niemców i chyba Anglików. Na prostym radyjku turystycznym wieczorem łapię wieczorami naprawdę sporo zagranicznych stacji na długich i średnich. Tam nadaje nie tylko PR1, jak niektórzy sądzą. ;)

IMO nie ma sensu sprowadzanie tego do zagadnień ekonomicznych. Oczywiście były one ważne w dobie PRLu, gdy nie wszystko można było dostać. Jednak nie odrzucałbym całkowicie roli samej satysfakcji z wykonania czegoś samodzielnie. Znam ludzi, którzy ciągle jeszcze majsterkują dla samej satysfakcji. Altanka w ogrodzie? Co to za problem jechać do dużego sklepu ogrodniczego - a jednak niektórzy budują własnoręcznie. Porządny grill? Bez problemu kupisz, ale znam człowieka, który zbudował sobie prawdziwe cudo. ;)

A kwestie ekonomiczne DZISIAJ mają znaczenie drugorzędne. Części kosztują grosze na Allegro, trochę scalaków i innych półprzewodników z czasów CEMI leży u mnie w różnych pudłach. :)

To teraz rozmontuj i zloz tak jak w latach 60-tych - nie masz filtra FCM, nie masz fabrycznej glowicy, nie mozesz rozkrecic drugiego odbiornika, nie masz oscyloskopu .. i jeszcze w okolicy tylko jeden nadajnik jest :-)

No i pare schematow jednak jest po roznych ksiazkach.

Nie, nie moglbys, nie masz :-)

Spojrz na znacznie pozniejsze czasy - sporo odbiornikow radiowych do bliskiej lacznosci jest/niedawno jeszcze bylo superreakcyjnych.

No i co - bedziesz sluchal przemowien tow Causescu w oryginale ? :-)

J.

Nie zgodzę się z Tobą. Dziś kwestie ekonomiczne mają pierwszorzędne znaczenie u 99.9% Polaków. Chociaz powoli się to zmienia - np. Leroy Merlin dzieli produkty na najtańsze, średnie i najlepsze. albo przetargi. Jedyne kryterium? Cena. Konia z rzędem temu, kto kupi średniej klasy radio, gdzie producent napisze jaką ma czułość, selektywność, zniekształcenia.

Kiedyś w akademiu koleżanka zapytała mnie, czy nie mogę pożyczyć jej radyjka, żeby coś grało w pokoju. Miałem jedynie Anię:

formatting link
Na początku się skrzywiła, ale cóż, darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby. A jak oddawała: Jak to radio czysto gra! A ile stacji łapie? I jak głośno i wyraźnie, a takie małe? A jakie lekkie?

Innym razem na jakimś zadupiu słuchają jakiejś badziewnej stacji. Pytam, czy mogę zmienić stację. Tu tylko to odbiera. A mój Sony ICF-SW7600 złapał z siedem.

Wniosek taki: ludzie zapchali się tandetą i nie mają pojęcia, że może być lepiej. Czasem ktoś się mnie pyta: czym się kierować przy zakupie. Podaję listę cech. No to mówią, że wszystko, co jest na rynku nie spełnia choćby połowy. No to mówię, że tam-a-tam jest mały sklepik, tam można zamówić i oni sprowadzają. Prawie jak za komuny, gdzie się "zdobywało" rzeczy.

Kończąc - gratuluję radyjka, a jak skończysz, zrób prosze jakieś porównanie z czymś komercyjnym.

W dniu 2010-08-06 21:51, Krzysztof Tabaczyński pisze:

W Internecie znalazłem jedynie spis treści a biblioteki cały czas pozamykanie. ;) Faktycznie jest tam coś takiego jak "Nowoczesny

6-tranzystorowy odbiornik superheterodynowy". Zapewne coś podobnego do tego:
formatting link
Przy czym z tego co widzę książka pochodzi jeszcze z lat sześćdziesiątych (niektóre wydania sprzedawane na aukcjach są z początku siedemdziesiątych). Czyli należy się spodziewać, iż wszystko to zostało zbudowane w oparciu o tranzystory germanowe, bez PCB, z transformatorami we wzmacniaczu m.cz.

Znalazłoby się może coś o dekadę późniejszego? Z tych czasów co wspomniane już konstrukcje z MT i RE na pasmo UKF. Coś wykorzystującego tranzystory germanowe, filtry ceramiczne, 7x7 i scalaki CEMI. ;)

U¿ytkownik "Atlantis" snipped-for-privacy@wp.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:4c5d0274$0$27039$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

Niekoniecznie. By³y opisane wzmacniacze transformatorowe i wzmacniacze beztransformatorowe. Zawsze mo¿esz daæ jakiego¶ scalaka...

Nie wiem, nie znam, mo¿e jest... :-)

Pozdrowienia. Krzysztof z Tychów.

W dniu 2010-08-06 23:23, Patryk pisze:

Zgadzam się z Tobą w zupełności. Ja miałem na myśli coś innego. W czasach gdy powstawały projekty amatorskich odbiorników radiowych (czy ogólnie urządzeń elektronicznych) elementy elektroniczne nie były tak łatwo dostępne i swoje kosztowały. Widać to w opisach konstrukcji z czasów PRLu, gdzie autorzy kombinowali jak mogli - składali różne rzeczy z tego, co akurat było pod ręką. Dzisiaj sytuacja jest o wiele lepsza. W miastach są sklepy elektroniczne, działa internetowa sprzedaż wysyłkowa, na Allegro co chwilę pojawiają się aukcje jakichś części w dość okazyjnych cenach. A do tego u mnie nazbierało się trochę elementów z czasów CEMI. Niektóre dostałem jeszcze jako dzieciak od starszych członków rodziny, którzy także kiedyś zajmowali się radioamatorstwem. Inne kupiłem potem. Czyli ja raczej mogę skupić się na wyszukiwaniu ciekawych projektów, a nie polowaniu na części celem złożenia upatrzonej konstrukcji. Co najwyżej czasem trzeba uzupełnić jakiś drobny brak. I to miałem na muśli mówiąc o kwestiach ekonomicznych. ;)

Mnie nie trzeba do tego przekonywać. Przez lata używałem Amatora 2 Stereo jako wzmacniacza komputerowego. W pewnym momencie padł jeden kanał, a ponieważ w międzyczasie jednocześnie kupiłem Unitrę PW 8010 - poszedł do szafy. Ostatnio go naprawiłem (wylany elektrolit). Żaden ze współczesnych plastikowych zestawów grających nie jest w stanie dorównać tym urządzeniom. O głośnikach komputerowych w ogóle nie wspominam. Tu chodzi nie tylko o elektronikę ale i jakość wykonania. Właśnie będę musiał przestroić Jowitę na CCIR, bo to radyjko chociażby z uwagi na drewniane elementy obudowy ładnie grało. Również Donatinę trzeba będzie znieść ze strychu, przejrzeć i przestroić głowicę. ;)

Zanim zrobię jakieś oficjalne porównanie będę musiał je ostatecznie złożyć - zamknąć głowicę UKF w ekranie a wszystko umieścić w jakiejś (najlepiej drewnianej) skrzynce. Do tego teleskopowa antena. W tej chwili dwie płytki leżą na stole podłączone do głośnika i zasilacza, z kawałkiem drutu w roli anteny. A i tak gra naprawdę ładnie. :)

Użytkownik Patryk napisał:

No, Twój Sony to nie jest byle co, tylko całkiem przyzwoity odbiornik, projektowany przez inżyniera a nie księgowego. Zero kompromisów w konstrukcji. Dwa lata temu widziałem na Allegro cenę bodaj w okolicy

900zł. Podobnej klasy Grundiga YB400 kupiłem na E-Bay za ponad 400zł. Oczywiście w przeliczeniu. Licytacja była zawzięta :-) Anię R612 też mam. Maciek

U¿ytkownik "Atlantis" snipped-for-privacy@wp.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:4c5c330a$0$14962$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

Chyba zmyli³o Ciê s³owo "przystawka" :) To jest w³a¶nie kompletny tuner AM (D³, ¦r, KF) z podwójn± przemian± (na KF tylko), ma nawet g³o¶niczek, wiêc mo¿e byæ samodzielnym radyjkiem. G³owica na mosfetach, filtry wej¶ciowe i heterodyny prze³±czane wielk± bateri± (trzeszcz±cych) isostatów, filtr pierwszej po¶redniej na piechotê (7x7, nie wiem jaka pierwsza po¶rednia), druga po¶rednia zrobiona na UL1203, filtr ceramiczny 465kHz, koñcówka m.cz. na UL1480, skala diodowa na UL1970, wska¼nik sygna³u na A277. Przestrajane warikapowo (bez PLL oczywi¶cie), "programator" na potencjometrach, niestety na KF da siê wyczuæ, ¿e p³ywa i potrafi zgubiæ stacjê. Zdaje siê, ¿e mo¿na to ca³y czas kupiæ na alledrogo - do pobawienia siê jak znalaz³ (cena nie jest wielka, bo ten element zestawu by³ traktowany jak 5-te ko³o u wozu, rzadko kto to w ogóle w³±cza³).

Kup ww. przystawkê, bêdziesz mia³ ju¿ wytrawione :). Przy okazji ocenisz, czy jest sens posiadania czego¶ takiego. Ja przez to przeszed³em i przyznajê, ¿e brak PLL na KF jest mocno wkurzaj±cy (mam z czym porównaæ).

IMHO jedn± z przyczyn by³o to, ¿e (poza nielicznymi wyj±tkami) nikomu nie chcia³o siê ot tak w celach edukacyjnych takich schematów rysowaæ, ju¿ nie mówi±c zrobieniu dzia³aj±cego prototypu i opracowaniu ca³ego procesu uruchomienia pod k±tem tego, co ma przeciêtny radioamator oraz pod k±tem tego, co siê akurat da³o kupiæ w sklepach (przewiniesz filtr 7x7? ;) ). Nie bez powodu projekt o którym mówisz jest podobny do 5421/5422 - r¿niêto pewnie z tego samego ¼ród³a. Kiedy¶ w którym¶ RE napotka³em schemat odbiornika AM na pasmo lotnicze (ju¿ nie pamiêtam, czy z podwójn± przemian±), gdzie autor bez wstydu wyja¶nia³, ¿e jest to kompilacja dwóch fabrycznych radioodbiorników. Oczywi¶cie z b³êdem. Bardzo mocno podejrzewam, ¿e w RE nikt tego radia nigdy nie z³o¿y³.

e.

Użytkownik "Maciek" snipped-for-privacy@polobox.com napisał w wiadomości news:4c5da67d$0$20993$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

Ma jakiekolwiek filtry wejściowe? ;)

Pytam, gdyż na podstawie schematów podobnych radyjek (m.in. klony sangeana, realistic itp) zauważyłem taką tendencję, że przy przechodzeniu ze starszych konstrukcji do nowszych pojawienie się PLL-a było "kompensowane" mocnym schudnięciem stopnia wejściowego (który w starej postaci nie dawał się miniaturyzować). Oczywiście dodawano bajery, ale głównie te związane z PLL (pamięci itp). W każdym razie nie nazwałbym tego zerem kompromisów - jeden silniejszy sygnał od byle czego praktycznie ogłusza takie radia.

A o degenie również słyszałem dobre opinie i również nie wiem, czy ma cokolwiek na wejściu. Słyszałem, że niektórzy go modyfikują, gdyż jest słabo zaekranowany.

tak tam jest: tworzy się legendę o kultowym radiu i ludzie się biją. Mocno używane (i nie wiadomo, czy nie grzebane) Sangeany też szły za chore pieniądze.

e.

W dniu 2010-08-09 23:18, entroper pisze:

Czekaj, czekaj... Mówimy o tym samym projekcie czy był jeszcze jakiś inny? Bo w "Audio-Video Hi-Fi" faktycznie był projekt tunera AM na Długie, Średnie i Krótkie. Dzięki uprzejmości kolegi Artura Stachury mogłem się z nim już zapoznać. Ma wiele wspólnego z tym, o którym mówisz. Główne różnice to brak wzmacniacza m.cz. i głośnika oraz skala diodowa na UL1980. No i jednak ten projekt dosyć wyraźnie stanowi odrębny tuner - element większego zestawu.

Pamiętasz może pod jaką nazwą powinienem tego szukać? Ewentualnie ktoś dysponuje może rysunkiem płytki tego tunera AM od strony ścieżek, w przyzwoitej rozdzielczości? W artykule był tylko schemat montażowy - niebieskie ścieżki i czarne elementy. Termotransferu albo PCB metodą foto w razie czego się z tego nie zrobi. ;)

Skoro stroi się warikapowo to zapewne w razie czego dałoby się dodać jakiś moduł syntezy?

Czasem, z rzadka spotykało się projekty amatorskich superheterodyn pasujących do tego opisu. Były zdjęcia (a więc powstał prototyp) oraz opis przewijania filtrów 7x7. ;) Pamiętam nawet, że w którymś "Radjo-amatorze" z lat dwudziestych widziałem opis amatorskiego odbiornika superheterodynowego. Autor uczciwie wspominał, iż poprawnie złożone radio może z początku nie grać a jego poprawne zestrojenie może zająć bardzo dużo czasu, a zanim to się stanie byle reakcyjniak będzie odbierał o wiele lepiej. ;) Oczywiście ówczesny amator musiał stroić taki odbiornik niemal "na ślepo"...

Jednak sytuacja, którą opisujesz zaczęła się zmieniać wraz z upowszechnieniem się układów scalonych. Przecież wcześniej nie proponowano amatorom składania superheterodynowych odbiorników FM na pojedynczych tranzystorach. W pewnym momencie w prasie pojawiło się ich całkiem sporo. Wersji na AM jakoś nie widać, a przecież też były odpowiednie scalaki, filtry kwarcowe itp.

U¿ytkownik "Atlantis" snipped-for-privacy@wp.pl napisa³ w wiadomo¶ci news:4c611cda$0$20997$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

Ja nie mówiê o projekcie :) To jest realne urz±dzenie, klocek do wie¿y Radmora o oznaczeniu 5421 lub 5422 (nie wiem czym siê ró¿ni±). Oficjalnie nazywa³o siê to przystawk± AM. Informacje, które poda³em, wzi±³em ze schematu tego¿ urz±dzenia.

tu jest blacha górna do tego klocka (b. drogo), ale trafiaj± siê oczywi¶cie te¿ ca³e urz±dzenia

formatting link

Na pewno by³a do tego serwisówka, ja mam niestety tylko przeciêty skan jednej kartki ze schematem (do³±czano czasem takie do sprzêtu)

By³by on bardzo wskazany. W ¶rodku jest mnóstwo miejsca. Niestety pozostan± isostaty... Zastanawia³em siê, czy by nie da³o zast±piæ siê ich diodami prze³±czaj±cymi - i generalnie w wielu miejscach by siê da³o, niestety to ju¿ siê robi trochê masakra - chyba sensowniej by³oby zrobiæ p³ytkê od nowa. A jeszcze sensowniej, w ogóle siê do tego nie dotykaæ :) Ewentualnie zrobiæ modu³ filtrów i ew. wzmacniaczy do radyjka KF z PLL.

Ale autor przez to przebrn±³. Tyle, ¿e za prototyp pewnie nie p³acili, wiêc du¿o bardziej op³aca³o siê pisaæ "teoretycznie" albo robiæ konstrukcje prostsze, przy których jednocze¶nie mo¿na by³o du¿o dywagowaæ o ewentualnych udoskonaleniach. Wiêksze "realne" konstrukcje by³y za to tym, czego autorzy potrzebowali dla siebie, a pisz±c artuku³ dodatkowo zarabiali. Widaæ nikt nie potrzebowa³ superheterodynowego radia AM, bo mo¿na by³o kupiæ.

W rodzaju UL1203, UL1211 itp? Nie by³a to rewolucyjna zmiana :) jako¶ szczególnie upraszczaj±ca konstrukcjê czy u³atwiaj±ca jej uruchomienie.

e.

U¿ytkownik "entroper" <entroper-pocztaonetpeel> napisa³ w wiadomo¶ci news:4c615b32$0$20997$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

formatting link
Pozdrowienia. Krzysztof z Tychów.

Użytkownik entroper napisał:

To takie cewki z kondensatorami? :-)

formatting link

ściągnij yb400p2.png to jest schemat części radiowej Grundiga. Sony pewnie też tam znajdziesz.

Trudno mi polemizować, bo nie widziałem tych, o których piszesz. Raczej nie ogłusza a i czułości, selektywności nie brakuje. W środku bardzo przyzwoite wykonanie. Maciek

Przystawka byla tez w wersji 5122.

J.

Użytkownik "Maciek" snipped-for-privacy@polobox.com napisał w wiadomości news:4c61a3a2$0$21006$ snipped-for-privacy@news.neostrada.pl...

Zapoznałem się. Są pewne różnice (Grundig ma "głowicę" FM na scalaku), ale generalnie i Grundig i Sony to ta sama popularna klasa co Sangean i podobne. Poza podwójną przemianą i SSB przypominają radia z miniwieży. Filtry raczej szczątkowe, oczywiście wspólne dla całego AM (pod tym - i chyba tylko pod tym względem nie mogą się równać z Radmorem). Jak najbardziej kompromisowa, tania i łatwa do miniaturyzacji konstrukcja.

e.

Join the Discussion

Have something to add? Share your thoughts — no account required.

Didn't find your answer?

Ask the community — no account required